Zeynep Tayalı
1950’ler...
2 büyük savaştan sonra yavaş yavaş zenginleşen toplum ve bu yeni hayata hitap edecek şekilde değişen, büyüyen, genişleyen, uzayan otomobiller. Uçaklardan ve trenlerden ilham alınarak tasarlanan 1959 Impalalar, 1955 Thunderbirdler, 1957 Bel Airler, 1950 Roadmasterlar... Herhalde otomobillerin, içinde bulunduğu yılları daha iyi yansıttığı başka bir zaman daha olmamıştır. Yıllar süren savaşın yaşattığı yokluktan sonra zenginliğe, gösterişe aç ve bunlara özlem duyan toplumun bu hislerini tatmin edecek şekilde değişmişti otomobil tasarımları.
Aynı yıllarda Avrupa’daki otomobiller küçülürken Amerikan arabaları daha da gösterişli bir hal alıyordu. Otomobil endüstrisinde Krom Çağı olarak bilinen bu yıllarda yeniden zenginleşen orta sınıfın otomobilleri kuyruk, krom çıta, türbin, panaromik ön cam, kedi gözü arka lambalar gibi detaylarla “havalı” hale getirilip 
iştahı kabaran toplum tatmin ediliyordu. Basit bir aile arabası artık bir tasarım harikasıydı. Bu otomobiller ne ekonomik, ne doğa dostu ne de güvenliydi ama kuşkusuz otomobil tarihinin en sıradışı modellerine sahiplerdi.
Peki savaşın etkileri modaya nasıl yansımıştı? Erkekler cephede olduğu için kendini birdenbire iş hayatının içinde bulan kadın yıllarca asker üniformasına benzer ve yine aynı sıkıcı kamuflaj renginde kıyafetler giymekten dişiliğini unutmuştu. Diz altında dar bir etek ve ceket iş ortamında erkek gibi görünmesini ve böylece sıkıntı çekmemesini sağlamıştı.
Savaşın sona ermesiyle erkek eve döndü ve tabii kadın da. Sonunda o kıyafetlerden kurtulmuştu. 1947’de, 50’li yılların eşiğinde Christian Dior’un yarattığı New Look tam bu yeni kadının aradığı tarzdı. Beli dar, neredeyse bileğe kadar uzanan ama bir abajur şeklinde etek ve üstüne giyilen ceketle kadının dişiliği ve doğurganlığı çağrıştıran kum saati görüntüsü geri dönmüştü.
Ancak erkeğin yokluğunda hayatında ilk defa elde ettiği özgürlüğü elinden bırakmak istemeyen bir grup kadın da vardı. Bunlar özellikle genç kızlardı. Annesini babasının gölgesinde görmeye alışmış genç kızlar ergenlik çağının verdiği isyankarlıkla evde her şeyin eski haline dönmesine tepkiliydi. Annesinin hareketlerini kısıtlayan, hanım hanımcık kıyafetlerini giymektense seksi dar jeaniyle deri ceketini giymeyi tercih ediyordu. Yeni çıkan edepsiz bir müzik akımı da onun arkasındaydı: Rock’n Roll! O annesi gibi bir Umutsuz Ev Kadını değil, yakışıklı Elvis’in kışkırtan parçalarıyla danseden tam bir Grease kızıydı.
Genç erkekler, babalarının o yeni, havalı arabalarını garajdan kaçırıp kızları tavlamak için şehirde turluyor, onların ilgisini çekmek için o yıllara özel farklı kornalarını çalıyorlardı. Tabii radyoda Elvis Heartbreak Hotel’i söylüyordu.
Yıl 2010 ve her şeyin sorumlusu Mad Men!
2010 Sonbahar/Kış sezonu defilelerine baktığınızda 50’lilerden daha baskın bir trend daha bulmanız mümkün değil. Marc Jacobs’ın Louis Vuitton için yarattığı Umutsuz Ev 
Kadınları artık hiç de umutsuz görünmezken, Isabel Marant’ın podyumunda Grease kızları dolaşıyordu. 50’lerin bu kadar gündeme oturmasının bir sebebi varsa o da Mad Men dizisidir. İki neden verecek olsaydım ekonomik kriz derdim. Yani yine bir ekonomik darboğazın ardından gelen gösterişli olmak arzusu ve bizi bu hale getirenlere karşı isyan. Fakat ekonomi gibi sıkıcı bir konuya girmek istemediğim için Mad Men’den devam etmek istiyorum.
Mad Men dizisindeki kostümlerden etkilenmemek mümkün değil. Erkeklerin dünyasında var olmaya çalışmak uğruna, o zaman değil ama günümüzde cinsel taciz ve ayrımcılık kabul edilen muamelelere katlanan sekreter Peggy’nin minik fularlarını Isabel Marant’ta, ateşli kızıl Joan’un daracık, ince belli elbiselerini Dolce&Gabbana ve Nina Ricci defilelerinde gördük. Dizinin “adamı” Don Draper’ın sürekli aldatılan umutsuz ev kadını eşinin kabarık eteklerini ve eldivenlerinin en güzel örnekleri ise Louis Vuitton başta olmak üzere, Prada ve Paul Smith podyumlarındaydı.
Bu sezon ister dişiliğinize sarılın, ister isyankarlığınıza 1950’lerin tarzını kolayca kendinize uyarlayabileceksiniz. Yalnız dikkat edin de o yıllardan ışınlanmış gibi görünmeyin. 1958 Bonneville’inizin içinde Grease’ten Sandy gibi görünmek istemezsiniz. Kendiniz gibi görünmek için boynunuzda minik bir fularla o yıllara gönderme yapmak yeterli örneğin. Söz konusu bir Ford Thunderbird’se skinny jeaninizle, gözünüze çekeceğiniz kalem yeterli olacaktır.
The Age of Chromium in Automobiles, The New Look in Fashion
1950s...
Following two Great Wars, the population was slowly getting richer and bigger, larger, longer automobiles were made to appeal to a new lifestyle. 1959 Impalas, 1955 Thunderbirds, 1957 Bel Airs, 1950 Roadmasters were all inspired by planes and trains. The cars produced in these years reflected their age perfectly. Automobile designs were modified to satisfy the hunger for wealth and flamboyance following years of war and deprivation.
While European automobiles were getting smaller during these years, American cars were made more and more flashy. Known as the age of chrome in the automotive industry, during this period dashing and showy cars were manufactured with details like tails, chrome moldings, turbine runners, panoramic windshields, and reflective rear lights. A simple family car had turned into a design miracle. These automobiles were neither economically sound, nor environment friendly, nor safe but they certainly had the most unusual models in automotive history.
And how did these wars affect fashion? Women had found themselves replacing men in the workforce and forgot a feminine style in uniform like, camouflage colored, boring outfits. A below the knee pin skirt and jacket gave them a masculine look and avoided some of the problems they faced in the workplace.
With the end of the war, men returned home and so did the women. They were finally liberated from these boring outfits. The New Look that Christian Dior introduced in 1947, at the brink of the 1950s, was the style that this new woman had been waiting for. The narrow waisted, ankle length lampshade skirts and cardigans returned the appearance of the hourglass, feminine and childbearing women.
However there was a group of women that did not want to give up the freedom they had for the first time acquired in the absence of men. These were especially young girls. Used to seeing their mothers in the shadow of their fathers, adolescent girls were reacting against the return of the old “normal” in their homes. They preferred wearing sexy jeans and leather jackets rather than their mothers’ constricting clothes. The new “shameless” music was just for them: Rock’n Roll! They were not the Desperate Housewives like their mothers but the
Grease girls that danced to provocative Elvis songs.
Young boys took their fathers’ new and cool cars out of the garages and toured in the city to meet the girls, sounding the particular horns made in those years to attract their attention. Of course Elvis’s Heartbreak Hotel was playing on the radio.
Its 2010 and Mad Men is Responsible for the whole thing!
The 2010 Fall/Winter runway shows are dominated by the trend of the 1950s. While the Desperate Housewives that Marc Jacobs created for Louis Vuitton do not seem desperate at all, Grease girls flood Isabel Marant’s podium. The TV series Mad Men is behind this contemporary return of the 50s. If I were to give two reasons, the 
second would be the economic crises. Again an urge to be flamboyant following an economic bottleneck and a rebellion against those that put us in this position... However to avoid the boring topic of economics, I will continue with Mad Men.
It is impossible not to be impressed by the costumes in Mad Men. We saw the small scarves of Peggy, the secretary trying to survive under male dominance, subject to actions that are today defined as sexual harassment and discrimination, in Isabel Marant’s designs. Hot redhead Joan’s form fitting, narrow waisted dresses were all over the runways of Dolce&Gabbana and Nina Ricci. Louis Vuitton, Prada and Paul Smith had filled their shows with most beautiful examples of the full skirts and gloves worn by the continuously deceived desperate wife of Don Draper, the “man” of the show.
Whether going for a feminine look or a rebellious one, this season you can easily adopt the 1950s style. However be careful not look like you have been beamed out of those years. You do not want to look like Sandy in your 1958 Bonneville. You can allude to the period with the addition of a small scarf around your neck while still looking like yourself. In a Ford Thunderbird, a pair of skinny jeans and eyeliner will do the trick.
